De Circulaire Potentie Methodiek (CPM) biedt brancheverenigingen en regio’s concrete aanknopingspunten om hun strategische autonomie te vergroten d.m.v. circulariteit. Ze maakt namelijk op productgroepniveau inzichtelijk wat in theorie het maximale potentieel is van verschillende circulaire strategieën. Dit potentieel, uitgedrukt in kilogrammen of percentages, laat in één oogopslag zien waar de grootste kansen liggen voor minder grondstoffengebruik, minder kosten, minder CO2-uitstoot en meer leveringszekerheid. De CPM wordt ook in Routekaart-verband ingezet om langetermijndoelen voor circulariteit te formuleren.
In het algemeen ondersteunen de resultaten van de CPM regio’s en brancheorganisaties om hun strategische autonomie te vergroten door de volgende processen in gang te zetten of te versterken:
Brancheorganisaties, intermediairs en productteams van Routekaarten gebruiken de CPM om:
Zo komt structurele verandering op gang en werk je gericht toe naar toekomstbestendig ondernemen binnen jouw productgroep of sector.
Regio’s zetten de CPM gericht in om het circulaire potentieel van belangrijke economische activiteiten in de regio te bepalen.
Daarmee geeft de CPM dus geen totaalbeeld van de circulaire potentie van een regio maar wel van een helder omkaderde sector binnen de regio.
Facilitators vinden op deze pagina informatie over hoe zij de CPM kunnen inzetten in workshops en bij procesbegeleiding. De CPM volgt een heldere stappenstructuur verdeeld over 4 fases: voorbereiding, productworkshop, gedragsworkshop en het modelleren van het circulair potentieel van productgroepen(clusters). Het Handboek CPM voor workshops verschaft context en ondersteuning bij elke stap.
Volgens gestandaardiseerde stappen identificeer je met de methodiek de circulaire potentie van jouw productgroep of regio. Tijdens workshops met experts verzamel je op gestructureerde wijze data en inzichten en test je deze op haalbaarheid met “wat-als-dan” scenario’s. Vervolgens zet je deze realistische data om in concrete maatregelen voor minder grondstofgebruik en CO2-uitstoot. Denk daarbij aan richtlijnen voor circulair productontwerp of beleid.
De concrete uitkomst van het model is een overzicht van het potentieel van 6 circulariteitstrategieën. Dat zijn:
NB: de methodiek is geen exacte wetenschap. Het is een pragmatische methode die een indicatie geeft van de ordergrootte van het circulaire potentieel van jouw productgroep of regio.
De inzichten in circulaire potentie geven richting aan het verder uitwerken van kansrijke circulaire strategieën voor jouw productgroep of regio. Deze strategieën uitwerken kan bijvoorbeeld in CIRCO Keten Tracks waarbij ketenpartners gezamenlijk uitdagingen en oplossingen formuleren. Deze oplossingen kunnen verder worden geconcretiseerd met behulp van Circonnect bedrijventools. Deze tools vind je hier.
De Circulaire Potentie Methodiek voor productgroepen en regio’s kan onder begeleiding van experts worden toegepast in workshops. Deelname aan de workshop vraagt slechts een dagdeel; in een middag of ochtend leggen jullie de basis voor concrete vervolgstappen. Met het inzicht in circulaire potentie kun je immers prioriteiten bepalen en concrete projecten identificeren. Wil je een CPM workshop organiseren voor jouw branche of regio? We helpen je graag verder via info@circonnect.org.
De Circulaire Potentie Methodiek is oorspronkelijk ontwikkeld door TNO om het circulaire potentieel van (sectoren binnen) de Nederlandse economie te kwantificeren. Binnen het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE 2023-2030) is de methodiek doorontwikkeld en ingezet door KplusV waardoor de methodiek een realistischer beeld geeft van milieu-impact en waardecreatie. Ook zijn de producteigenschappen geactualiseerd op basis van recente marktdata, zodat de resultaten beter aansluiten bij de huidige praktijk.
De Circulaire Potentie Methodiek is een belangrijk instrument om kansen te definiëren voor sector of regio en kan op zichzelf staand worden gebruikt. Daarnaast past de CPM binnen de Routekaart-aanpak. De Routekaart-aanpak helpt productgroepen om circulaire doelen te formuleren over langere tijd en vandaar terug te werken naar concrete maatregelen. Het bepalen van de circulaire potentie van een productgroep is daarbij een van de eerste stappen. Binnen de Routekaart-aanpak kan de CPM bijdragen aan meer circulaire winst en grondstofzekerheid. De CPM neemt immers de actuele situatie als uitgangspunt en toont welke strategieën kansrijk zijn op basis van huidige producteigenschappen.
Wij onderscheiden productexperts en sector/-industrie experts. Wij hebben u gevraagd
deel te nemen als productexpert. Aan de productexperts wordt gevraagd om één specifieke productgroep (op SBI6-niveau) aan te dragen uit het cluster waarin u bent ingedeeld. Wij vragen u om de productgroep te kiezen waar u de meeste expertise over heeft. Deze productgroepen vindt u terug in de bijgevoegde Excel-sheet. Tijdens de workshop zullen wij u bevragen over ontwikkelingen en mogelijkheden met betrekking tot uw productgroep.
Het kan zijn dat meerdere productgroepen waar u expertise over heeft in de lijst terugkomen. Toch wordt u verzocht slechts één productgroep te kiezen en hier de voorbereidingen voor te treffen. De keuze laten we enigszins aan u, waar u zich het meest comfortabel bij voelt en het beste zicht heeft op kansen en ontwikkelingen. Mocht u toch behoefte hebben aan een richting dan adviseren wij u de productgroep te kiezen met de (naar uw inschatting) grootste omvang in de Nederlandse economie.
De methode en het model waar wij gebruik van maken, is door TNO zo ontwikkeld dat wij aan de hand van enkele producten in een cluster een indicatie kunnen geven voor de circulaire potentie van het gehele cluster. Niet ieder(e) product(groep) kan in de workshop gerepresenteerd worden, maar hier wordt in het model dus rekening mee gehouden. De methodiek is er ook niet op gericht om enkel ‘koplopers’ / vernieuwers aan tafel te hebben maar juist de brede economie. Het rekenmodel dat onder de methodiek ligt zorgt voor opschaling van de behandelde productgroepen naar het gehele cluster.
Helaas is dat niet mogelijk. Fysieke aanwezigheid is essentieel voor deelname aan deze interactieve workshop. Tijdens de workshop begeleiden facilitators de productexperts stap voor stap bij het doorgronden van een zelfgekozen product. Als u niet de hele workshop bijwoont, is het niet mogelijk een resultaat te verkrijgen.
Dit is correct. De methodiek is ontwikkeld om met een beperkte inzet (15 workshops en 5-8 experts per workshop) uitspraken te kunnen doen over een zelfde hoeveelheid productgroepen en clusters. In de methodiek zitten berekeningswijzen die zijn opgesteld met een brede groep aan experts die een extrapolatie berekenen.
Zoals in de handout te lezen valt zullen de uitkomsten als ‘onderlegger’ dienen voor de
discussie binnen betrokkenen van de Rijksoverheid om tot aanscherping van doelen te komen. Dit is een interpretatie van de uitkomsten door het adviesbureau en de betrokken beleidsmedewerkers. Kortom, als in de workshop een percentage te hoog of te laag wordt ingeschat heeft dit niet directe consequenties voor de uitkomsten aan het einde van het project.
Ter voorbereiding op de workshop doen wij een analyse van ontwikkelingen binnen het productgroepencluster bestaande uit deskstudie en interviews. We spreken met beleidsmedewerkers vanuit verschillende ministeries om bestaande initiatieven in kaart te brengen, denk aan de productgroep routekaarten en transitieagenda’s. Het doel van deze workshops is niet om nieuwe initiatieven te starten, maar om de circulaire potentie van bestaande en toekomstige initiatieven en gebeurtenissen te kwantificeren. Uw kennis over huidige initiatieven is echter wel van toegevoegde waarde voor de workshop.
Uw bijdrage wordt gevraagd voor één workshop. De workshop zelf zal een dagdeel in
beslag nemen. Voorafgaand aan de workshop schatten we in dat er een tijdsinzet van 1-2 uur nodig is. Na afloop zal een vergelijkbare inzet gevraagd worden om met name de uitkomsten van de workshop te valideren.
Er zijn diverse basisproducten die aan de basis staan van vele andere producten (metalen, kunststoffen, hout etc.). Bij het opstellen van de methodiek is hier een weloverwogen keuze in gemaakt om dit onderscheid te maken en met name de SBI-indeling van het CBS te volgen. De methodiek (CPM) borgt dat dubbeltellingen voorkomen worden.