Visie & Horizonverkenner

Strategisch werken aan circulariteit, leveringszekerheid en maatschappelijke waarde binnen je productgroep of sector

Voor veel productgroepen verandert de wereld eromheen snel. Grondstoffen worden schaarser of wisselend beschikbaar, wet- en regelgeving verandert, ketens staan onder druk en maatschappelijke verwachtingen nemen toe. Voor branches, regio’s, ketenpartners en adviseurs betekent dit dat een gedeeld beeld van de opgave voorafgaat aan het werken aan losse oplossingen.

Wat staat er op het spel? Welke toekomst is wenselijk voor deze productgroep? Welke maatschappelijke waarde wil je versterken? En welke ontwikkelingen bepalen wat er de komende jaren mogelijk, urgent of risicovol wordt? De Visie & Horizonverkenner helpt je om dat gesprek gestructureerd te voeren en zo samen de koers te bepalen.

Ga naar de Visie & Horizonverkenner

 

Voor intermediairs die werken aan een sterke productgroep

Deze tool is ontwikkeld voor intermediairs die met productgroepen, sectoren, branches of regio’s werken aan circulariteit en leveringszekerheid. Denk aan brancheorganisaties, regionale programma’s, ketenregisseurs, adviseurs, ontwerpers, beleidsmakers en facilitators van strategische werksessies.

Gebruik de tool wanneer je werkt aan:

  • Visievorming voor een toekomstbestendige productgroep;
  • Strategieontwikkeling binnen een branche, regio of keten;
  • Het analyseren van maatschappelijke opgaven en trends die de productgroep beïnvloeden;
    het aanscherpen van prioriteiten, interventies en vervolgacties;
  • Het voeren van een gesprek met bedrijven, ketens en stakeholders op basis van een gedeeld beeld.

Eerst duiden, dan kiezen

Circulariteit vraagt om meer dan efficiënter produceren of beter recyclen. Het gaat ook over hoe producten worden ontworpen, gebruikt, onderhouden, teruggenomen en opnieuw ingezet. Dat raakt aan materiaalbeschikbaarheid, keten-afhankelijkheden, regelgeving, marktvragen en -ontwikkelingen en maatschappelijke verwachtingen.

Daarom is het waardevol om tijd te nemen voor reflectie en duiding voor je direct richting oplossingen beweegt. Door samen te onderzoeken wat er verandert, wat ertoe doet en welke richting wenselijk is, ontstaat een gedeeld vertrekpunt. Dat maakt keuzes scherper, gesprekken rijker en vervolgstappen beter onderbouwd.

De werkvormen in deze module zijn al in veel productgroepen gebruikt om Routekaarten te ontwikkelen. Maar je hoeft geen volledig Routekaarttraject te starten om er waarde uit te halen. Ook als basis voor één goede werksessie of strategisch gesprek leveren ze inzicht op.

Wat levert het op?

Na het doorlopen van de Visie & Horizonverkenner heb je:

  • Een scherper beeld van het systeem, productniveau en marktsegment waarop je je richt;
  • Een gedeeld toekomstbeeld voor de productgroep;
  • Inzicht in de maatschappelijke waarde en opgaven die aan de productgroep verbonden zijn;
  • Overzicht van externe ontwikkelingen die de productgroep beïnvloeden;
    betere aanknopingspunten voor keuzes, prioriteiten en vervolgstappen;
    een gespreksstructuur om verschillende perspectieven bij elkaar te brengen.

De opbrengst is geen dichtgetimmerd plan, maar een stevige basis voor richting, gesprek en actie.

Drie samenhangende werkvormen

De module bestaat uit drie onderdelen. Je kunt ze samen gebruiken als volledige verkenning of los inzetten wanneer dat beter past bij je vraag, tijd of fase.

1. Visietool: waar wil je naartoe?

Met de Visietool ontwikkel je een toekomstbeeld voor de productgroep. Je begint met het afbakenen van het systeem, het productniveau en het marktsegment. Daarna gebruik je de werkvorm Tijdreiziger om los te komen van de beperkingen van vandaag en te verkennen hoe de productgroep er in 2035 uit kan zien. De Visietool helpt om taal, energie en richting te geven aan een gedeelde ambitie.

2. Brede Welvaart: waarom doet het ertoe?

Met Brede Welvaart onderzoek je waarom het toekomstbeeld maatschappelijk relevant is. Je kijkt naar effecten hier en nu, later en elders. Zo wordt zichtbaar hoe de productgroep raakt aan thema’s zoals milieu, gezondheid, werk, materiële welvaart, hulpbronnen, veiligheid en effecten in andere landen. Brede Welvaart helpt om circulariteit niet alleen technisch of economisch te bekijken, maar te verbinden aan maatschappelijke waarde.

3. PESTEL: wat komt er op je af?

Met PESTEL breng je externe ontwikkelingen in kaart. Je kijkt naar politieke, economische, sociale, technologische, ecologische en juridische factoren die de productgroep de komende jaren beïnvloeden.

PESTEL helpt om kansen, risico’s en randvoorwaarden scherper te zien. Welke ontwikkelingen versnellen de gewenste richting? Welke werken tegen? En waar moeten bedrijven, ketenpartners, overheden of sectororganisaties rekening mee houden?

Zelfstandig of als gespreksstructuur

Je kunt de werkvormen zelfstandig doorlopen om je eigen gedachten te ordenen. De meeste waarde ontstaat echter wanneer je ze gebruikt als gespreksstructuur met meerdere partijen.

Juist in gesprek komen verschillende perspectieven samen: ontwerp, ketenkennis, beleid, markt, gebruik, technologie, maatschappelijke impact en praktijkervaring. Dat maakt aannames zichtbaar, brengt verschillen in beeld en helpt om tot beter onderbouwde uitkomsten te komen. De tool is daarom een praktische basis voor werksessies, stakeholdergesprekken en strategische verkenningen.

Je kunt de tool ook inzetten met een facilitator van Circonnect. Neem contact op via info@circonnect.org om te verkennen of dit relevant voor je is.

Veelgestelde vragen

  • Werkt de Visie & Horizonverkenner ook voor een technisch complex product?

    Ja. Bij een product met veel deelsystemen, componenten en lange internationale ketens kies je een decompositieniveau, bijvoorbeeld een enkel onderdeel of een materiaalniveau. Zo blijft de verkenning behapbaar. Voor eenvoudiger producten, zoals meubels of verpakkingen, volstaat een afbakening op productniveau.

  • Wie moet er aan tafel?

    Het meeste haal je eruit met een mix van perspectieven uit de keten, zoals producenten, leveranciers, ontwerpers, gebruikers, onderhoudspartijen en verwerkers, aangevuld met kennis van beleid en markt. Je kunt ook alleen aan de slag voor een eerste, snelle verkenning.

  • Zijn er uitgewerkte voorbeelden?

    Ja. De afbakening, het toekomstbeeld en de Brede Welvaart-analyse zijn uitgewerkt voor twee productgroepen: rotorbladen voor windparken op zee, en banken voor de zakelijke markt.

  • Hoe leg ik de uitkomsten vast?

    Alle oefeningen komen samen in downloadbare werkbladen. Daarop noteer je je afbakening, je toekomstbeeld, de belangrijkste Brede Welvaart-effecten en de PESTEL-factoren.

Aan de slag met de Visie & Horizonverkenner

Doorloop de onderdelen stap voor stap, of kies het onderdeel dat past bij je vraag. Gebruik de tool om samen koers te bepalen voor een productgroep die circulair, leveringszeker en maatschappelijk waardevol is.

Ga naar de Visie & Horizonverkenner
LINK AANPASSEN NAAR DE EERSTE PAGINA VAN DE TOOL IN LEARNWORLDS